فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
159
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
اهْتَشَمَ - اهْتِشَاماً [ هشم ] الناقةَ : ماده شتر را دوشيد . اهْتَصَرَ - اهْتِصَاراً [ هصر ] : مطاوع ( هَصَرَ ) است ، - الغُصْنَ : شاخهى درخت را پيچانيد ، - النَّخْلَةَ : خوشههاى خرما را فرو آويخت و آنها را هموار كرد . اهْتَضَّ - اهْتِضَاضاً [ هضّ ] الشيءَ : آن چيز را شكست ؛ « اهْتَضَّ نَفْسَهُ لِفُلان » : خود را فرمانبردار فلانى كرد يا بهر حال از او خوشنود و راضى شد . اهْتَضَمَ - اهْتِضَاماً [ هضم ] هُ : به او ستم كرد و زور گفت و حق او را كم داد . اهْتَفَّ - اهْتِفَافاً [ هفّ ] تْ أُذُنُه : گوش او صدا كرد ، - السَّرَابُ : سراب درخشيد و برق زد . اهْتَلَعَ - اهْتِلَاعاً [ هلع ] : زارى و زبونى و فروتنى كرد . اهْتَلَّ - اهْتِلَالًا [ هلّ ] المطرُ : باران باريد ، - الوَجْهُ وَالسَّحَابُ : چهره درخشيد و ابر درخشان شد ، - الرَّجُلُ : آن مرد با لبخند دندانهاى خود را نمايان كرد . اهْتَلَبَ - اهْتِلَاباً [ هلب ] السيفَ من غمدهِ : شمشير را از غلاف بيرون كشيد . اهْتَلَكَ - اهْتِلَاكاً [ هلك ] : خود را به نابودى و هلاك افكند . أَهْتَمَ - إهْتَاماً [ هتم ] هُ : دندانهاى او را شكست . اهْتَمَّ - اهْتِمَاماً [ همّ ] الرجُلُ : آن مرد اندوهگين شد ، - لهُ بِأَمرهِ : به كار او توجه و اقدام كرد . اهْتَمَجَ - اهْتِمَاجاً [ همج ] الرجُلُ : آن مرد ناتوان شد ، - وَجْهُهُ : چهرهى او پژمرده شد . اهْتَمَرَ - اهْتِمَاراً [ همر ] الفَرَسُ : اسب دويد ، - الفَرَسُ الأَرْضَ : اسب سمهاى خود را با سختى بر زمين كوبيد . اهْتَمَشَ - اهْتِمَاشاً [ همش ] القومُ : آن قوم با هم آميختند و آمدند و رفتند ، - تِ الدَّابَّةُ اوِ الْجَرَادُ : ستور يا ملخ به نرمى راه رفت . اهْتَنَأَ - اهْتِنَاءً [ هنأ ] مالَهُ : دارائى خود را اصلاح كرد . اهْتَوَى - اهْتِوَاءً [ هوي ] اليهِ بشيءٍ : با چيزى به سوى او اشاره كرد . اهْتَورَ - اهْتِوَاراً [ هور ] الشيءُ : آن چيز نابود شد . أَهْجَى - إهْجَاءً [ هجو ] القولَ : آن سخن را هجا يافت . أَهْجَدَ - إهْجَاداً [ هجد ] الرجُلُ : آن مرد خوابيد ، - الرَّجُلُ فُلاناً : آن مرد فلانى را خوابانيد يا او را خوابيده يافت . أَهْجَرَ - إهْجَاراً [ هجر ] هُ : آن را رها كرد ، - الْقوْمُ : آن قوم در سختى گرما به راه افتادند ، - فى مَنْطِقِهِ : در سخن خود هذيان گفت ، - بِفُلانٍ : فلانى را ريشخند كرد و به او ناسزا گفت . الأَهْجَف - م هَجْفَاء ، ج هُجْف [ هجف ] : لاغر و كمر باريك . أَهْجَمَ - إهْجَاماً [ هجم ] هُ عليهم : او را به حمله بر آنها واداشت ، - الإبلَ : شتران را استراحت داد ، - اللَّهُ المرضَ عنهُ : خداوند او را شفا داد و بيمارى وى را بر طرف كرد ، - ما فى الضرْع : آنچه را از شير كه در پستان بود دوشيد . أَهْجَنَ - إهْجَاناً [ هجن ] الرجُلُ : آن مرد داراى شتران سفيد و خوب شد ، - الجارِيَةَ : دختر نابالغ را شوهر داد . الأُهْجُوَّة - ج أَهَاجِيُّ [ هجو ] : آنچه كه با آن ديگران را هجو كنند مانند شعر و قصيده . الأُهْجِيَّة - ج أَهَاجِيُّ [ هجو ] : مترادف ( الأُهْجُوَّة ) است . الإهْجِيج - [ هجّ ] : درهى گود و فرو رفته . الأَهَدُّ - [ هدّ ] : ترسو . أَهْدَى - إهْدَاءً [ هدي ] العروسَ إلى بعلها : عروس را به خانهى شوهر فرستاد ، - الهَدْيَ الى الْحَرَم : قربانى حج را به حرم كعبه فرستاد ، - لِفُلَانٍ و إلى فلانٍ كَذا : براى تجليل از فلانى چيزى را به وى ارمغان كرد ، - الشيءَ : آن چيز را پخش كرد . الأَهْدَاب - [ هدب ] : جمع ( هُدْبٌ و هُدُبٌ ) به معناى مژگان ؛ « تَمَسَّكَ بِاهْدَاب الشيءِ » . به آن چيز آويخت . أَهْدَأَ - إهْدَاءً [ هدأ ] هُ : او را آرام كرد ، - الصَّبِيَّ : كودك را آرام كرد ، - الكِبَرُ او الضَّرْبُ فلاناً : پيرى يا زدن فلانى را خميده كرد ، - اللَّهُ مَنكِبَهُ : خداوند شانهى او را فروهشته كند ، - الثّوبَ : جامه را كهنه كرد . الأَهْدَأ - [ هدأ ] : آنكه خميده و دو شانه و كتفش به سينه مايل باشد ؛ « هُوَ أهَدَأ مِمّا كَانَ » : او آرامتر از آنچه كه بود مىباشد . أَهْدَبَ - إهْدَاباً [ هدب ] تِ الشجرةُ : شاخههاى درخت بلند و سست شد . الأَهْدَب - م هَدْبَاء ، ج هُدْبٌ [ هدب ] : آنكه داراى مژگانى بلند و دراز باشد ؛ « شَجَرٌ اهْدَبُ » : درختى كه شاخههاى آن فروهشته باشد ؛ « نَسْرٌ اهْدَب » : كركس درازبال و پُر پَر . أَهْدَرَ - إهْدَاراً [ هدر ] دمَ فلانٍ : خون فلانى را مباح كرد . الأَهْدَر - م هَدْرَاء ، ج هُدْر [ هدر ] : آنكه شكمش باد كرده باشد . أَهْدَفَ - إهْدَافاً [ هدف ] للخمسين : به سن پنجاه سالگى نزديك شد ، - لهُ الشَّيءُ : آن چيز بر او عرضه و به وى نزديك شد ، - مِنْهُ : به او نزديك شد ، - على التلَّ : بر روى تپه رفت ، - اليهِ : به او پناه برد . الأَهْدَل - م هَدْلَاء ج هُدْل [ هدل ] : آنكه داراى لب آويخته باشد ، - مِن السَّحَاب : ابر نزديك به زمين ؛ « مِشْفَرٌ اهْدَلُ » : لبى فروهشته . أَهْدَنَ - إهْدَاناً [ هدن ] الخيلَ : اسبان را لاغر كرد . اهْدَوْدَرَ - اهْدِيدَاراً [ هدر ] المطُر : باران پيوسته فرو ريخت . أَهْذَى - إهْذَاءً [ هذي ] اللحم : گوشت را بسيار پخت . أَهْذَبَ - إهْذَاباً [ هذب ] : شتاب كرد ، - تِ السّحابةُ ماءَها : ابر با شتاب باران ريخت . أَهْذَرَ - إهْذَاراً [ هذر ] في منطقهِ و في كلامهِ : اين واژه مرادف ( هَذَر ) است به معناى سخن